Marit Dik

BLIND DATE

DAK at Lloyd Hotel Amsterdam

21 december, 17.00- 21.00


Salon Arti et Amicitiae

2 december 2017 - 7 januari 2018

Rokin 112, 1012 LB Amsterdam

http://www.arti.nl


AVONDLOG door Wim Noordhoek

Uit het raam vliegen - zondag 15 oktober 2017 - 13:26

Kreeg weer de kans de kijkdozen, de open doekjes - hoe noem je ze? - van Marit Dik van nabij te zien. Ze doen denken aan wat ik weet van de 'tableaux vivants' uit de 18de en 19de eeuw, de voorgangers van de bloemencorso's en jawel, de 'living statues' van nu. In de oude tijden werden zo bijbelpassages - Franciscus van Assisi deed het al - of his­torische gebeurtenissen uitgebeeld. Alleen bij Marit Dik leven de figuren niet, ze heeft ze bij elkaar geknipt en in decors gezet. Wat je ziet zijn bevroren scenes uit vreemde toneelstukken. Maar dan vele malen verkleind. Met zorgvuldig uitgewerkte mini-decors. Als kijker steek je je reuzenhoofd met camera in zo'n scene. En merkt dat die er van alle kanten, van boven van onder, van opzij, steeds weer anders uitziet. De voorstellingen beginnen te leven. Je gaat je er dialogen bij voorstellen, hoewel ze allemaal 'ohne Worte' zijn. Alleen een enkele titel verklapt wat, zoals 'Make my day (the kitchen)' of 'Uit het raam vliegen'. Er ontstaat een multidimensionale film.

http://www.avondlog.nl


Illusie in schuim

door Joost Pollmann naar aanleiding van een atelierbezoek, augustus 2017

"Een diorama (ook: kijkkast) is een (vaak museale) opstelling waarbij voorwerpen zodanig staan opgesteld dat er een indruk van een mogelijke werkelijkheid wordt getoond. Voorbeelden: de uitbeelding van een bepaalde biotoop — een opgestopte vos met een konijn in zijn bek en op een boomstronk met takken enkele vogels." Bron: Wikipedia.

Diorama's zag je vroeger in het museum voor volkenkunde. Het waren vitrines van vier bij vijf meter waarin rotspartijen waren geplaatst met (bijvoorbeeld) Comanche-indianen die een vuurtje stoken. De inheemsen waren gekneed uit was, de rotsen van papier maché en het vuurtje brandde niet. Alles nep. Toch ging er in het analoge tijdperk een grote betovering uit van zulke nagebootste situaties, al was het maar omdat je je fantasie duchtig aan het werk moest zetten om de rigor-mortis-achter-glas tot leven te laten komen.

Marit Dik maakt diorama's in het hier en nu. Aanvankelijk waren het collages, samengestelde plaksels, die gaandeweg steeds driedimensionaler werden, totdat het kijkkasten waren geworden met zijwanden, achterwand, bodem en plafond. Hoogte en breedte maal diepte, losjes geconstrueerd met isolatieschuim en andere nederige materialen (uitgeknipte fotootjes), die niettemin illusies scheppen.

Wat Diks diorama's compleet maakt is iets wat je niet ziet, niet bewust althans: de vierde wand. Dit is een denkbeeldige wand tussen het kijkende publiek en het toneelpodium, een niet-bestaande glasplaat waarachter zich een stukje leven afspeelt dat de acteurs hebben ingestudeerd. Bij Dik zijn die acteurs uitgeknipte foto's waar overheen is geschilderd, zodat (bijvoorbeeld) een naakte rug een verftoets krijgt en zich beter voegt naar het kunstmatige van de biotoop die de kunstenaar heeft gecreëerd. Tweedimensionale figuurtjes in een driedimensionaal diorama die theatraal doen, een situatie verbeelden. Marit Dik heeft een voorkeur voor badkamerscènes, waarbij soms zelfs het blauwe schuim met bellen in de badkuip is nagemaakt. Maar vergis je niet, beste lezer, want sprookjesachtig en spookachtig liggen dicht bij elkaar. In het werk 'Bathtub' uit 2015 (inkjetprints, schuim, acryl, 25 x 42 x 24 cm) zien we een naakte man in een badkuip zitten. Op de rand een vrouw in bikini. Er ligt wat kleding op de grond. Tegen de achterwand twee brandblussers en een laddertje. Links twee ramen, die uitzicht bieden op een rotswand en een kale boom. Dominant in deze setting zijn echter de groezelige badkamertegels die achtermuur, vloer en het frontje onderaan bedekken, en associaties oproepen met eenzame opsluiting, waterboarding, kelders van veiligheidsdiensten, hoe intiem de baders er ook bij zitten. In het beroemde schilderij 'Baders bij Asnières' van Seurat uit 1884 zien we een jongen in zwembroek pootjebaden. Romantisch? Als je beter kijkt zie je aan de horizon een fabriek met rokende schoorstenen, de industrialisering is in volle gang, idylles komen in het gedrang. Bij Dik is de idylle rond de badkuip geknipt uit een reclamefolder: zo ziet geluk er uit! Daaromheen een betegelde en morsige kilte. Hoe langer je deze kijkdoos bestudeert - ziet het grijsgeverfde schuim aan de linkerkant er niet precies uit als beton? - hoe grimmiger de beelden die in je hoofd opdoemen. Neem die treden rechtsonder: een aflopende zaak.

Joost Pollmann

Bathtub, 2015